Η αποστολή της δημοσιογραφίας είναι να ενημερώνει το κοινό, αλλά κάθε ιστορία στα μέσα ενημέρωσης διαμορφώνει ταυτόχρονα τις αντιλήψεις για το τι συνέβη. Οι τίτλοι, η επιλογή λέξεων και εικόνων, οι πηγές που χρησιμοποιούνται και η οπτική γωνία επηρεάζουν τι πιστεύει το κοινό, ποιος θεωρείται υπεύθυνος και τι γίνεται αντιληπτό ως φυσιολογικό. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά την αναφορά για βία κατά των γυναικών και ενδοοικογενειακή βία. Ακόμη και η ακριβής αναφορά μπορεί να προκαλέσει πρόσθετη βλάβη εάν ρομαντικοποιεί τη βία, δικαιολογεί τον δράστη, κατηγορεί το θύμα ή εντυπωσιάζει την ανθρώπινη εμπειρία.

Η προληπτική αφήγηση είναι μια επικοινωνιακή προσέγγιση που βοηθά στη μείωση της ομαλοποίησης της βίας, των διακρίσεων και της απανθρωποποίησης. Αυτό δεν σημαίνει απόκρυψη γεγονότων ή δημιουργία τεχνητά θετικών ιστοριών. Σημαίνει ακριβή αναφορά, παροχή του απαραίτητου πλαισίου, σαφή επίδειξη ευθύνης και σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Οι δημοσιογράφοι πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο εάν οι πληροφορίες είναι αληθείς, αλλά και την κατανόηση που θα δημιουργήσουν στο κοινό.

Η γλώσσα δεν είναι ουδέτερη. Φράσεις όπως «οικογενειακή σύγκρουση», «δράμα ζήλιας», «έγκλημα αγάπης» και «τραγωδία σχέσης» μπορούν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι η βία είναι αποτέλεσμα αμοιβαίας διαφωνίας ή ανεξέλεγκτων συναισθημάτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο δράστης και η ευθύνη του συχνά γίνονται λιγότερο ορατοί. Η παθητική φράση «η γυναίκα ξυλοκοπήθηκε» περιγράφει το αδίκημα, αλλά δεν αποκαλύπτει ποιος το διέπραξε.

Αντίθετα, η ανάδειξη της ενδυμασίας, της συμπεριφοράς, της τοποθεσίας ή των προηγούμενων αποφάσεων του θύματος ενθαρρύνει το κοινό να αξιολογήσει τις πράξεις του. Μια προληπτική προσέγγιση δεν θα πρέπει να ρωτά γιατί η γυναίκα δεν έφυγε, αλλά πώς ο δράστης άσκησε έλεγχο, τι δυσκόλεψε την αναζήτηση βοήθειας και πώς ενήργησαν οι υπεύθυνοι θεσμοί. Εάν είναι σκόπιμο, η χρήση της λέξης «επιζών» μπορεί να τονίσει την ικανότητα του ατόμου να ενεργήσει αντί να το ορίζει αποκλειστικά με βάση τη βία που βίωσε. Η ηθική δημοσιογραφία αποφεύγει την ενοχοποίηση του θύματος και τους ευφημισμούς, παρέχει κοινωνικό πλαίσιο και περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες υποστήριξης.

Η προληπτική αφήγηση ξεκινά κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Η συζήτηση με κάποιον που έχει βιώσει βία δεν είναι απλώς θέμα συλλογής πληροφοριών. Οι δημοσιογράφοι πρέπει να σέβονται τα όρια του ατόμου που παίρνουν συνέντευξη, να του δίνουν την ευκαιρία να αρνηθεί να απαντήσει σε ερωτήσεις ή να τερματίσει τη συζήτηση και να αποφεύγουν να θέτουν κατηγορητικές ερωτήσεις. Η ενεργητική ακρόαση, οι ανοιχτές ερωτήσεις και η υπομονή βοηθούν στη δημιουργία ενός ασφαλέστερου περιβάλλοντος συζήτησης και στην παραγωγή μιας πιο ακριβούς περιγραφής των γεγονότων. Αντί να ρωτάτε «Γιατί δεν φύγατε;», σκεφτείτε να ρωτήσετε «Τι σας δυσκόλεψε να ζητήσετε βοήθεια εκείνη την εποχή;»

 

Η υπεύθυνη δημοσιογραφία δεν σταματά στην περιγραφή ενός μόνο περιστατικού. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η βία λόγω φύλου δεν είναι μια σειρά από μεμονωμένες ιδιωτικές συγκρούσεις. Αντίθετα, σχετίζεται με τις ανισότητες εξουσίας, τα κοινωνικά στερεότυπα, την οικονομική εξάρτηση και το έργο των θεσμών. Αξιόπιστα δεδομένα, οι γνώσεις των ειδικών και οι πληροφορίες σχετικά με τα συστήματα υποστήριξης μας επιτρέπουν να απεικονίσουμε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, εστιάζοντας παράλληλα στην προσωπική εμπειρία του ατόμου.

 

Επίσης, η φαινομενική ισορροπία δεν ισοδυναμεί πάντα με δίκαιη αναφορά. Η απόδοση ίσης βαρύτητας σε επαληθευμένα γεγονότα και ισχυρισμούς που υποβαθμίζουν τη βία ή κατηγορούν το θύμα μπορεί να ομαλοποιήσει τις επιβλαβείς αντιλήψεις. Το καθήκον της δημοσιογραφίας δεν είναι απλώς να επαναλαμβάνει κάθε θέση που έχει διατυπωθεί, αλλά να τις αξιολογεί κριτικά, να τις εξετάζει και να τις εξηγεί.

 

Ενώ η δημοσιογραφία από μόνη της δεν μπορεί να αποτρέψει τη βία, μπορεί να απορρίψει αφηγήσεις που τη ρομαντικοποιούν, την παρουσιάζουν ως αμοιβαία ή αναπόφευκτη. Η διαδικασία πρόληψης της βίας ξεκινά πριν από τη δημοσίευση, όταν ένας δημοσιογράφος αποφασίζει ποια ιστορία θα πει στο κοινό.